Ortadoğu’dan sonra dünyanın ikinci büyük enerji kaynaklarının bulunduğu Hazar ve çevresinde enerji oyunu yeniden kuruluyor. Soğuk Savaş döneminde Rusya üzerinden Avrupa pazarlarına ulaşım yollarının, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Türkiye ve İran’la çeşitlenen çıkış yolu alternatiflerine şimdi Çin de eklendi. Tüm dünya küresel krizle boğuşurken büyümeye devam eden Çin artık yakın komşusu Türkmenistan’dan doğrudan doğalgaz alacak.

Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Ermenistan Dışişleri Bakanı Eduard Nalbandiyan, diplomatik ilişkilerin başlamasını ve sınırın açılmasını öngören tarihi protokole imza koydu. İmza töreninde ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Fransa Dışişleri Bakanı Berdnard Kouchner, Slovenya Dışişleri Bakanı Samuel Zboger ve Avrupa Birliği Dış Politika Komiseri Javier Solana hazır bulundu. Türkiye’yi komşuları ile tüm sorunlarını çözmüş bir ülke konumuna yükselten protokole, ABD ve Avrupa Birliği’nin yanı sıra Rusya’nın da tam destek vermesi problemin çözümünde ilerleme sağlanacağının önemli bir göstergesi olarak görülebilir.

Rusya Siyasi Araştırmalar Merkezi uzmanı Sergey Miheyev, Türkiye ve Ermenistan arasındaki ikili ilişkilerin artmasının öncelikle Erivan için önem arzettiğini kaydetti. Rus uzman, Ermenistan’ın içinde bulunduğu şartlardan çıkışının Türkiye ile anlaşmaktan geçtiğini söyledi.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) altında arka bahçesini toparlamaya çalışan Moskova, ‘yaramaz çocuklar’ Ukrayna ve Gürcistan nedeni ile istediği hedefe ulaşamadı. Ekonomik ve askeri alanda derinleşme sağlayamayan BDT’den Gürcistan resmen ayrıldı. 8 Ağustos’da Gürcistan’la gerçekleşen savaş ve ardından iki ayrılıkçı bölgenin bağımsızlıklarının tanınması, Rusya’nın arka bahçesinde taşları yerinden oynattı. Gürcistan’a destek sağlamakla suçlanan Kiev, Rusya devlet başkanı Dmitri Medvedev’in ‘Rus düşmanlığı yapıyorsunuz.’ eleştirisine maruz kaldı. NATO’ya üye olmak için yola çıkan iki Cumhuriyet, şimdi kaybedilmiş ülkeler listesinde yer alıyor. Kremlin, önümüzdeki dönemde listenin genişleyecek olmasından endişe ediyor.

Putin'in Türkiye ziyareti ve imzalanan anlaşmalar, bazı kesimlerde Türkiye-Rusya yakınlaşmasının Türkiye-AB ilişkilerine alternatif olabileceği yorumlarının yapılmasına neden oldu.

Onlarca farklı kimlik ve kültürün iç içe yaşandığı Kafkaslar’da çatışma ve silah sesi tarih boyunca eksik olmadı. Rusya’nın Çeçenistan ayrılıkçı birliklerine karşı yürüttüğü operasyonlar, Ermenistan’ın Azerbyacan’ı işgali, Gürcistan’ın Güney Osetya ve Abhazya ayrılıkçı bölgelerinin merkezle bağlarını kopararak bağımsızlıklarını ilanı Sovyetler’in dağılmasının ardından yaşanan on binlerce insanın ölümüne ve milyonlarca insanın da göçmen konumuna düşmesine neden olan savaşlardan bir kaçı.

Ankara’ya tarihi bir ziyaret gerçekleştiren Rusya başbakanı Vladimir Putin ve Türkiye başbakanı Recep Tayyip Erdoğan 20 anlaşmaya imza atarak, iki ülke ilişkilerinde yeni bir entegrasyon sürecini başlattı. Enerji’den, ticarete, gümrükten bilime, teknolojiden uzaya kadar imzalanan onlarca anlaşma Ankara’nın Kuzey Komşusu’na verdiği güvenin ürünü. Moskova, artık enerji kavşağında stratejik bir ülke konumuna yükselen Ankara’yı, ‘güvenilir ortak’ olarak tanımlıyor. İlk testini geçen yıl Kafkas Savaşı’nda Karadeniz’e NATO gemilerinin girmesine izin vermeyerek başaran Ankara, bölgedeki sorunun çözümünde tarafsız tutumu ile de takdir toplamıştı.

NATO’nun genişlemesi ve ABD’nin doğu avrupaya yerleştirmeyi planladığı füze kalkanı projelerinin tetiklediği eski Varşova Paktı’nın canlandırılması ile ilgili çalışmalara Rusya hız verdi. Rusya ile birlikte Belarus, Ermenistan, Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın oluşturduğu Kollektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) gayri resmi zirvesi Bişkek’te gerçekleşiyor. Tabiat harikası Isık Göl’de bir araya gelen liderlerin gündeminde NATO’nun alternatifi olarak kurulan ‘hızlı hareket birliği’ var. Rusya devlet başkanı Dmitri Medvedev’in onayladığı ‘2020 Ulusal Güvenlik Politikası’nda, -en az NATO kadar güçlü- askeri birliğin oluşturulması, ivedilikle uygulanacak program olarak tanımlanıyor.

Nabucco projesine yer veren İngiliz The Times gazetesi, dev projenin bugün Türkiye'de imzalanarak inşa edilme aşamasına gireceğini yazdı.

Avrupa'nın Rusya'ya bağımlılığını azaltacak olan projenin çok önemli olduğunun altını çizen gazete, bu projenin "Avrupalıyı kışın ortasında soğukta bırakan Rusya'ya" bir alternatif olacağı yorumunu yaptı.

Avrupa’nın Rus doğalgazına bağımlılığını azaltacak Nabucco doğalgaz boru hattı projesinde tarihi imzalar bugün atılıyor. Son sekiz yılda Rusya başbakanı Vladimir Putin’le birlikte yeniden canlanan Rusya’nın enerji imparatorluğun da taşlar yerinden oynadı. Rusya hem üretim, hem de pazarlamada tekelini kaybetmeye başladı. Ekonomik kriz nedeni ile Avrupa Rusya’dan alımı önemli oranda azalttı. Rus enerji şirketi Gazprom, 1 Ocak- 15 Mart 2009 döneminde Avrupa’ya 24 milyar metreküp doğalgaz ihracı gerçekleştirdi. Geçen yıl aynı dönemde 40 milyar metreküp doğalgaz ihracı gerçekleştiren şirket yüzde 40'lık düşüşle şok yaşıyor.