Moskova Uluslararası İlişkiler Üniversitesi (MGIMO) Birinci Rektör Yardımcısı  Professör Aleksey Bogaturov Rusya'nın son dönemde hızlı bir dış politika açılımına gittiğini, bu çerçevede Türkiye'nin yeni stratejik ortak olarak görüldüğünü söyledi. Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in 11-12 Mayıs tarihlerinde Türkiye'ye gerçekleştireceği ziyaret vesilesi ile iki ülke ilişkilerini Cihan Haber Ajansı'na değerlendiren Rus uzman, "Türkiye bizim için önemli bir partner olabilir. Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin zamanından bu yana ikili ilişkiler bu seviyeye hiç ulaşmadı." dedi.

Genelde Rus entellektüellerin Türkiye ile ilgili pek olumlu yazılar kaleme almadığını, bunun gerekçesinin de okul kitaplarında 'dost olmayan Türkiye' imajı olduğuna dikkat çeken Bogaturov, "1990'lı yıllarda şunu fark ettik. Moskova'da neredeyse tüm binalar Türkler tarafından yapılıyor. Neredeyse vizesiz şekilde turistlerimiz Türkiye'ye gidebiliyor. Yani günlük hayatta Türkiye'nin varlığı çok iyi hissediliyordu. Ve 20 yıl içinde bunun artışı da fark edilir derece büyümeye devam etti. Ancak siyasi açıdan bu konu pek konuşulmamaya çalışılıyordu. Şimdi ise bu çelişkiler ortadan kaldırılmaya karar alındı ve açık bir şekilde şu söylendi: Evet Türkiye bizim için yeni partner olabilir. Bu bizim için tamamen yeni bir durum." değerlendirmesinde bulundu.

Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in 11-12 Mayıs tarihlerinde Türkiye'ye gerçekleştireceği resmi ziyaret öncesi Rusya Enerji Bakanı Sergey Şmatko Cihan Haber Ajansı'na özel açıklamada bulundu. İki ülkenin dev enerji projeleri üzerinde çalıştığını dile getiren Şmatko, nükleer santralde fiyat konusunda mutabakat sağlandığını, Medvedev'in Türkiye ziyaretinde anlaşmanın imzalanması için çalışmaları sürdürdüklerini söyledi.

Türkiye'nin yarım yüzyıldır hayalini kurduğu nükleer santral inşaatında sona yaklaşılıyor. İlk ihale aşamasının Danıştay tarafından iptalinin ardından Rusya ve Türkiye nükleer enerji alanında hükümetler arası işbirliği çerçeve anlaşması imzaladı. Mersin-Akkuyu'da inşa edilecek Türkiye'nin ilk nükleer santrali için en az 15 yıllık elektrik alım garantisi öngörülüyor. Rusya'nın tüm finansını karşılayacağı nükleer santralde kritik konu elektrik alım fiyatları. 21 sentten başlayan müzakereler bugüne kadar kilovatsaat başına 12 sente kadar düştü. Elektrik üretim ortalamasının 8 sent civarında olduğunu dikkate alan Ankara, Rusya'nın birim fiyatı en azından 10 sente çekmesini talep ediyor.

Rusya Devlet Başkanı Medvedev'in ziyareti öncesi Zaman'a konuşan Rusya İstanbul Başkonsolosu Alexey Erkhov, Rusya ile Türkiye arasında imzalanması beklenen vize anlaşmasının kabul edilmesinin hemen ardından yürürlüğe giremeyeceğini söyledi. İki ülke ilişkilerinin çok ileri düzeyde olduğunu belirten Rus diplomat, Türkiye ve Rusya arasında hiçbir konuda çekişme olmadığını vurguladı.

Rusya'nın İstanbul Başkonsolosu Alexey Erkhov, iki ülke arasında vizelerin kaldırılmasına ilişkin imzalanması beklenen anlaşmanın, kabülünden hemen sonra yürürlüğe girmesi için zamana ihtiyaç olduğunu belirterek, Türk kamuoyuna, "havaalanlarına akın etmeyin, konsolosluk sitemizdeki talimatları bekleyin" çağrısında bulundu. Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in 11-12 Mayıs'ta Türkiye'ye düzenleyeceği ziyareti öncesi Zaman'a verdiği mülakatta, vizelerin kaldırılacağına ilişkin beklentinin hatırlatıldığı Erkhov, "Halen Türk ve Rus uzmanlar vizesiz seyahat anlaşmasının metni üzerinde çalışıyor. Ne aşamada oldukları ve metnin ziyarete yetişip yetişmeyeceği konusunda bilgim yok. Ancak böyle bir anlaşma yapacağımızdan şüphem yok." diye konuştu.

Rusya Parlamentosu'nun alt kanadı  Duma'nın iki dönem başkanlığını yapan Gennady Seleznev, Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in gelecek ay Türkiye'ye yapacağı ziyaret sırasında iki ülke arasındaki vizelerin kaldırılmasını beklediğini söyledi. Zaman'a özel mülakat veren Seleznev, vizenin kalkmasının iki ülke için de faydalı olacağını söyledi.

Zaman'ın İstanbul'daki merkezini ziyaret eden eski Duma Başkanı ve Pravda Gazetesi'nin son genel yayın yönetmeni Gennady Seleznev, iki ülke arasında vizenin kaldırılmasına ilişkin, “Halk için çok olumlu, çünkü insanlar rahat girip çıkabilecekler. Her meslekteki insanların rahat gidiş gelişlerini sağlayacak. Bunun, ilişkilere ciddi katkı sağlayacağını düşünüyorum. İnsanların böyle bir isteği var. Rus yöneticiler de bunu kabul etti. İnsanların isteği üzerine adım atmak her zaman güzeldir.” ifadelerini kullandı. Vizenin kalkmasının Rusya'ya Türk turist sayısını artıracağını da vurgulayan eski Duma Başkanı, “Biz hep turizmden bahsediyoruz; ama bu iş dünyası için daha büyük bir adım. Ticari hacmimiz oldukça büyük. Rusya sadece hammadde ihraç eden bir ülke olarak görülmemeli. Mal da satabilir. Keşfetmediğiniz ürünler var.” diye ekledi.

Kafkaslarda barış ve istikrarın anahtarı olacak, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesini ve sınırların açılmasını öngören Zürih protokolü, iki ülke parlamentolarında beklemede. Ermenistan Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararı, sözde soykırım yasalarının ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nden ve İsveç parlamentosundan geçmesi bölgede barış sürecinin kilitlenmesine yol açtı. Son olarak ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton Rus televizyonuna verdiği demeçte 'sözde soykırım' iddialarının tarih komisyonlarına havale edilmesi gerektiği yönündeki açıklamaları Erivan'da olumsuz karşılandı. Azerbaycan topraklarının yüzde 20'sinde işgali sürdüren Ermenistan, Yukarı Karabağ'ın Azerbaycan toprak bütünlüğü içinde yer almasına karşı çıkıyor.

Küresel ekonomik krizi fırsata dönüştüren erkek giyim Giovane Gentile Rusya piyasasası ile büyüdü. Ayakkabıdan çoraba, kemerden takım elbiseye kadar erkek giyimin tüm ürünlerini sunan Türk firması 2010 sonunda Rusya'da 30 mağazaya ulaşacak. Tüm dünya ve Türkiye'de 45 mağaza ve 49 cornerı olan şirketin 2010 hedefi 400 bin parça.

Rus Kommersant gazetesi doğalgaz uzmanı  Natalya Grib Rusya'nın enerji politikaları, Türkiye ile enerji ilişkileri ve Ukrayna ile yaşanan doğalgaz krizlerini Cihan Haber Ajansı'na yorumladı. Grib'e göre Rusya Mavi Akım-1'i trans Hazar boru hattı projelerini engellemek için inşa etti. Şimdi de Güney Akım'ı benzer nedenlerle inşa edecek. Mavi Akım-1 tam kapasite çalışmazken, Mavi Akım-2'nin İsrail ve Kıbrıs hedeflenerek dolacağını beklemek yanlış olur. Sadece siyasi nedenlerle Nabucco'ya doğalgaz vermeye yanaşılmıyor. Grib'e göre ikinci Mavi Akım'a yapılacak yatırım yerine Rusya Nabucco'ye doğalgaz vermeli. Böylece İsrail ve Kıbrıs gibi ülkelere de buradan ulaşılabilir.

Rus Nezavisimaya Gazeta gazetesinin savunma eki Voenoe Obozrenie (Askeri Bakış) sayısının Yayın Yönetmeni Viktor Litovkin Türkiye'de davası görülen Ergenekon örgütü ile ilgili gelişmeleri takip ettiğini, ordu içinde bu tür gizli yapılanmaların kanserli bir hücre gibi bünyeye zarar verdiğini söyledi.

Çarların şehri St. Petersburg'da müzikolog, besteci ve Orkesta Şefi Dr. Emre Aracı, Capella Konser Salonu'nda Osmanlı rüzgarı estirdi. Ermitaj Senfoni Orkestrası eşliğinde Osmanlı sultanlarının Avrupai tarzda yazdıkları sanat eserlerini seslendiren Aracı, önceki gece salonu dolduran Rus seyircilerden büyük alkış topladı. Aracı'nın eserleri arasında kimi Avrupalı müzisyenlerin Osmanlı sultanları için yazdığı besteler de bulunuyor.

Rusya’nın etkili siyasi gazetelerinden İzvestiya Başkanı Vladimir Mamantov, Türkiye’de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan hükümetinin gerçekleştirdiği demokrtaik açılım sürecini yakından takip etttiğini, bu sürece tam destek verdiğini söyledi. Rusya’nın ve tüm dünyanın bu tür adım ve girişimlere sıcak baktığını ifade eden Mamantov, “Etnik azınlıklara verilen özgürlükler hiç bir ülkeyi bölmez.” tespitinde bulundu.

Rusya Bilimler Akademisi Doğu Araştırmaları Enstitüsü Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Dmitriy D.Vasilyev, Türkiye-Ermenistan açılım sürecine paralel olarak Rusya’da çalışılmayı bekleyen arşivlerdeki Osmanlı belgelerini Aksiyon dergisinden Mesut Çevikalp’e anlattı…

8 yıl önce Türkiye-Rusya arasında kurulan ortak tarihçiler komisyonunun Genel Sekreteri Prof. Dr. Dmitriy D. Vasilyev Türkiye-Ermenistan açılımı ile bu açılıma katkı sağlayabilecek olan Rus arşivlerindeki Osmanlı belgelerini Aksiyon’a değerlendirdi. Yıllardır Türk tarihi üzerine çalışan Rusya Bilimler Akademisi Doğu Araştırmaları Enstitüsü Tarih Bölüm Başkanı Vasilyev, kurulması muhtemel olan Türkiye-Ermenistan Ortak Tarihçiler Komisyonu’nun her iki tarafa zarar vermeden de çalışabileceğini vurguluyor. Vasilyev, Rusya’da bulunan ve henüz tam anlamıyla Türk ve Ermeni araştırmacılarca incelemeyen 1915 öncesi ve sonrasına yönelik arşivlere de dikkat çekerek, açılım kapsamında bu arşivlerin de gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyor.

Rus Ria Novosti Haber Ajansı Genel Müdürü Svetlana Mironyuk, medyada seviyenin düşmesinin etkileme gücünü zayıflattığını söyledi. 'Cihan Haber' dergisine konuşan Mironyuk, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Rus basının çeşitli oligark ve lobilerin eline geçtiğini belirtti.

Rusya'nın en büyük haber ajanslarından Ria Novosti, 1941 yılında savaş haberleri vermek amacıyla kuruldu. Zaman içerisinde değişik isimlerle faaliyet gösteren ajans, 1990 yılında şimdiki adını aldı. Bağımsız Devlet Topluluğu (BDT) ve Baltık ülkeleri dahil 40 ülkede bürosu bulunan ajansın Rusya genelinde ise 50 ofisi mevcut. Rusya'nın en fazla tıklanan haber sitesi olan www.rian.ru 14 farklı dilde yayın yapıyor. Bu büyük ajansın başında ise bir kadın bulunuyor.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Moldova’nın başkenti Kişinev’de Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’la yaptığı görüşmeleri, Türkiye-Ermenistan arasında bugün imzalanması beklenen protokolü ve Azerbaycan-Türkiye enerji ilişkilerini değerlendirdi. Azerbaycan devlet televizyonuna önemli açıklamalarda bulunan Aliyev, Ermenistan’ın yapıcı olmayan tutumu nedeni ile Kişinev görüşmelerinde yeterli sonucun alınamadığını söyledi. Yukarı Karabağ sorununun çözümü ve Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi sürecinin birlikte götürülmesi gerektiğini kaydeden Aliyev, Türkiye ile enerji fiyatlarının piyasa şartlarına çekilmesi konusunda henüz mutabakat sağlanmadığını da hatırlattı.

Yeni Şafak yazarı Mehmet Gündem Rusya Bilimler Akademisi Üyesi, Diyalog Avrasya Platformu kurucularından ünlü Rus tarihçi Prof. Dr. Rostislav Ribakov ile Türk Okullarını ve Gülen Hareketini konuştu. İşte röportajı:

"Fethullah Gülen bir bahçivan. Ben o bahçede yetişen insanların simalarından çok etkilendim. Diyalog, hoşgörü ve eğitim anlayışları ile manevi kriz yaşayan dünyamıza ilaç olmaya adaylar. Gelecekten çok ümitliyim. Ben görmesem de gelecek kuşaklar o güzel günleri görecekler. Bu yolu Gülen Hareketi açacak"

Russia in Global Affairs dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Fyodor Lukyanov Türkiye’deki değişimi ve bunun Rusya Türkiye ilişkilerine yansımalarını değerlendirdi. Son dönemde ikili ilişkilerde büyük dönüşümler gerçekleştiğini kaydeden uzman, Türkiye’nin dünya politikalarında artık etkin olmaya başladığını, Rusya’nın da gelişen Türkiye’nin farkında olduğunu söyledi. Lukyanov’a göre Moskova, bağımsız dış politikalar üretmeye başlayan Türkiye ile uzun vadeli stratejik ortak olmak istiyor. Rusya başbakanı Vladimir Putin’in 9 Ağustos 1999’da başbakanlık koltuğuna ilk kez oturduğu günün, onuncu yıl dönümünde Ankara’ya gitmesinin özel de bir anlamı var. Türkiye’deki sancılı değişim Moskova’dan bakıldığında çelişkiler yumağı. Rus uzman, İslami olarak tanımlanan bir partinin demokratikleşmenin öncüsü olmasını, Cumhuriyetçi olarak nitelenen odakların da otoriter meyilli olmalarını anlayamıyor.

Rusya’nın iç ve dış siyaseti ile ilgili çalışmalarda bulunan Carnegie Endowment Araştırma Merkezi uzmanı Nikolay Petrov’la Rusya’nın idari yapısını, karar alma süreçlerini, sivil-asker ilişkilerini, dış politik yaklaşımlarını ve Rusya-Türkiye ilişkilerini konuştuk. Sorularımızı içtenlikle cevaplayan Petrov’un, Rusya’nın anlaşılmasında önemli kapılar açacağını umuyoruz.